Rwamagana: Hon Kazarwa yasabye urubyiruko kwirinda amacakubiri n'ingengabitekerezo ya Jenoside
Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda, umutwe w'Abadepite, mu butumwa yagejeje ku bitabiriye igikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, bashyinguwe mu Rwibutso rwa Nyagasenyi ruherereye mu Murenge wa Kigabiro, yasabye urubyiruko kwirinda amacakubiri n'ingengabitekerezo ya Jenoside ndetse anasaba ababyeyi gutoza urubyiruko gukunda Igihugu.
Ku wa Kane tariki ya 16 Mata 2026, Abasenateri n'Abadepite mu Nteko Ishinga Amategeko y'u Rwanda bifatanyije n'Abanya Rwamagana kwibuka ku nshuro ya 32 abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, bashyinguwe mu Rwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Nyagasenyi mu Murenge wa Kigabiro mu karere ka Rwamagana.
Umuyobozi w'Akarere ka Rwamagana, Mbonyumuvunyi Radjab, mu butumwa yagejeje ku bitabiriye igikorwa cyo kwibuka Abatutsi biciwe mu Rwunge rw'Amashuri rwitiriwe Mutagatifu Aloys i Rwamagana muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yagaragaje uruhare rw'ubuyobozi bwayoboraga komini Rutonde n'Abajandarume babaga mu mujyi wa Rwamagana bagize mu bitero byishe Abatutsi bari bahungiye mu ishuri rya G.s St Aloys no mu nkengero z'umujyi wa Rwamagana. Kubera uruhare abayoboraga Komini ya Rutonde n'Abajandarume bagize kuyobora ibitero byajyaga kwica Abatutsi mu masegiteri yari agize komini ya Rutonde byatumye hicwa Abatutsi benshi mu gihe gito.
Dr Nshimiyimana Agaustin komiseri muri komisiyo y'Ubuzima n'imibereho myiza n'uburinganire mu muryango uharanira inyungu z'Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 IBUKA ku rwego rw'Igihugu, yihanganishije Abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 anasaba buri wese kwirinda amacakubiri.
Yagize ati "Umuryango IBUKA wifatanyije namwe mu kunamira Abatutsi baguye muri iki kigo cy'abafurere b'Abayozefiti. IBUKA yanatumye ku barokotse, turi kumwe ntimuheranwe n'agahinda. Turabizi ko muri mwe hari abageze mu zabukuru, turabizi neza ko hari abo indwara ziheza hasi, turabizi ko hari abari mu bitaro kubera indwara zitandukanye zirimo kanseri, imivuduko, mutwaze gitwari, muri intwaza, nibura dufite Igihugu ushobora kwivurizamo utikanga ngo umuntu aje kugutema."
Dr Nshimiyimana yakomeje agira ati"Kwibuka abacu tukabaganiriza mu buryo bw'umwuka ni inshingano, tubagomba icyubahiro bambuwe n'abishi ariko cyane icyo bakeneye, ni ukutubona twihesha agaciro, tudasubiza u Rwanda ku musaraba dusangira bike dufite, twirinda amacakubiri, uburyarya, ubuhendanyi twirinda guhemukirana."
Dr Nshimiyimana yanasabye abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kwirinda ingengabitekerezo ya Jenoside.
Yagize ati "Dusaba ko abahemutse bemera bagaca bugufi bakorohera abandi, ntibabatemere insina, ntibabacunaguze, hari gahunda ya Leta yo gufasha abiyemeje kunyura mu cyuhagiro cy'ubumwe ."
Perezida w'Inteko Ishinga Amategeko umutwe w'Abadepite, Hon Kazarwa Gertrude, mu butumwa bwe yasabye ababyeyi kwita ku rubyiruko bakanarutoza gukunda Igihugu.
Yagize ati "Dufite amahirwe ko umubare munini w'Abanyarwanda ari urubyiruko rutabaye muri ayo mateka asharira, tugomba rero kurinda imitekerereze yabo, tukarinda imico yabo, tukarinda ingeso zabo kugira ngo bakurane indangagaciro zo gukunda Igihugu kugeza nubwo bakitangira, kuko dufite ingero nziza z'ibishoboka, kuko Inkotanyi zarakitangiye none turi amahoro nkuko nigeze kubivuga."
Hon Kazarwa yakomeje asaba urubyiruko kumenya ububi bw'ingengabitekerezo ya Jenoside.
Yagize ati "Rubyiruko bana bacu, ndabashishikariza gukomeza gusura inzibutso, kubera ko ari uburyo bwo kwiga no gusigasira amateka yaturanze no guha agaciro abacu bishwe bazira uko baremwe, mwebwe abato natwe abakuru mu mateka twabayemo ni ngombwa ko tugomba gusobanukirwa ingengabitekerezo ya Jenoside n'ubukana bwayo n'ububi bwayo, kugira ngo tuyirinde, ari twe abakuze n'abato muri twe kugira ngo ibyo tuganira n'abana bacu mu mazu bibe ibibubaka, bizubaka n'Igihugu cyacu."
Hon Kazarwa yakomeje agira ati "Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yateguwe igihe kirekire, mwumvise abatubwiye igihe byatangiriye, kubera ko yateguwe igashyirwa mu bikorwa, tugeze igihe cyo guhakana bagapfobya, nicyo gituma mbasaba ko dukwiye gukomeza kugira umwete wo kurwanya uwashaka kugoreka amateka, guhakana no gupfobya Jenoside yakorewe Abatutsi, twifashishije imbuga nkorambaga ndetse n'ubundi buryo bwose, natwe twashakashaka, tukandika ubuhamya bwacu uko twabayeho. Ibyo byose ni amakuru tuba dutanga kandi bikagaragariza abahakana n'abapfobya ukuri."
Hon Kazarwa yanasabye kwirinda amacakubiri n'ivangura.
Yagize ati"Ndibutsa rero Abanyarwanda ko tugomba kurinda umuryango nyarwanda, ingengabitekerezo ya Jenoside ibyo yagaragariramo byose, ndetse dukomeze kwimana u Rwanda, twima amatwi abashaka kudutanya no kudutandukanya batubibamo imbuto mbi y'urwango ari yo yaranze, abarinze bageza hano iki Gihugu, bica inzirakarengane.
Ni ngombwa ko turwanya urwango n'ingengabitekerezo ya Jenoside, ikigaragara hiryo no hino ku isi, ndetse no mu karere u Rwanda ruherereyemo."
Urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwa Nyagasenyi rushyinguyemo imibiri 887 y'abishwe muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, biciwe mu Rwunge rw'Amashuri rwitiriwe Mutagatifu Aloys i Rwamagana n'ahitwa i Nyarusange.

Kinyarwanda
English
Swahili









