María Corina Machado yegukanye Igihembo cy’Amahoro cyitiriwe Nobel cya 2025, atsinda Donald Trump na Elon Musk
Ku wa Gatanu tariki ya 10 Ukwakira 2025, Komite ya Nobel yo muri Norvège yatangaje ko María Corina Machado, umunyapolitiki ukomeye utavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Venezuela, ari we wegukanye Igihembo cy’Amahoro cyitiriwe Nobel cya 2025.
Iki gihembo cyamweguriwe ku bw’umusanzu we ukomeye mu kurengera uburenganzira bwa muntu, guteza imbere demokarasi, no guharanira impinduka z’amahoro muri Venezuela imaze imyaka myinshi mu buyobozi bw’igitugu bwa Perezida Nicolás Maduro.
Abahataniye iki gihembo barimo na Donald Trump na Elon Musk
Ku itariki ya 5 Werurwe 2025, Komite ya Nobel yari yatangaje ko abakandida 338 ari bo bari mu irushanwa ryo guhatanira iki gihembo mpuzamahanga gikomeye — muri bo 244 bari abantu ku giti cyabo naho 94 ari imiryango itandukanye.
Mu batari bake b’ingenzi bari bahatanye harimo Perezida wa Leta zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, wari witezwe cyane kubera ibikorwa bye byo kubaka amahoro hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’ibihugu byo mu burasirazuba bwo hagati, ndetse n’umuherwe Elon Musk, washyizwe ku rutonde kubera imishinga ye yo guteza imbere ikoranabuhanga riharanira kurengera ibidukikije.
Ariko Komite ya Nobel yahisemo Machado, ivuga ko yabaye intwari y’amahoro n’ubwiyunge muri Venezuela, aharanira impinduka zitari iz’amaraso ahubwo zishingiye ku biganiro no ku ishyaka ryo kubaka igihugu kirangwa na demokarasi nyayo.
Uko Machado yubatse izina rye mu rugamba rwa politiki
María Corina Machado yavukiye muri Venezuela mu 1967. Mu 1992, yashinze Atenea Foundation, umuryango wagamije gufasha abana batishoboye bo mu murwa mukuru Caracas.
Mu 2002, yinjiye cyane muri politiki ubwo yashinze Súmate, itsinda ry’abasivili rigenzura amatora rigamije kurwanya uburiganya bwa politiki no guteza imbere ubwisanzure mu matora.
Kuva icyo gihe, Machado yabaye ijwi rikomeye ry’abaharanira demokarasi muri Venezuela, akora ibikorwa bitandukanye byo kwamagana igitugu cya Maduro, kenshi abinyujije mu biganiro mpuzamahanga no mu guhuriza hamwe imitwe itavuga rumwe n’ubutegetsi.
Impamvu yahiswemo
Mu itangazo rya Komite ya Nobel, ryasomwe i Oslo, bavuze ko iki gihembo kimugenewe “nk’umugore w’intwari wahagurutse mu bihe bikomeye, akayobora urugamba rw’amahoro rugamije kugarura ubwisanzure, ukwishyira ukizana n’ubutabera muri Venezuela.”
Komite yongeyeho ko ibikorwa bye “byerekanye ko impinduka zishoboka n’iyo zaba zirimo imbogamizi nyinshi, iyo ubuyobozi bushingiye ku bwenge, kwihangana n’ukuri.”
Gutoranya Machado kwatumye abantu benshi ku isi batanga ibitekerezo bitandukanye.
Abayobozi b’ibihugu by’Uburayi n’abandi banyapolitiki bo muri Amerika y’Amajyepfo babyishimiye, bavuga ko ari “intsinzi y’abaharanira amahoro n’ubwisanzure muri Amerika y’Amajyepfo.”
Ku ruhande rw’ubutegetsi bwa Venezuela, bamwe mu bayobozi ba hafi ya Perezida Maduro bavuze ko “ari igikorwa cya politiki cyagutse,” bavuga ko gihishe inyuma ibikorwa byo gushyigikira abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwabo.
Ubutumwa bwa Machado
Mu butumwa yanyujije kuri X (Twitter), Machado yagize ati “Iki gihembo si icyanjye jyewe gusa, ni icy’Abanya-Venezuela bose bifuza amahoro, ukuri n’ubutabera. Nizeye ko kizaba imbarutso yo gukomeza urugendo rwo kubaka igihugu cyacu cyubahiriza uburenganzira bwa buri wese.”
Igihembo cy’Amahoro cyitiriwe Nobel ni kimwe mu bihembo bitandatu byashyizweho na Alfred Nobel, umuhanga mu by’imiti n’umuterankunga w’Umusuwede, hagamijwe gushimira abantu cyangwa imiryango “bakorera inyungu z’amahoro n’ubwumvikane ku isi.”
Uyu mwaka wa 2025, cyongeye kwibutsa ko amahoro nyayo ashingiye ku guharanira ukuri, uburenganzira n’ubutabera — indangagaciro María Corina Machado akomeje kugaragaza mu rugamba rwe rwo kubaka Venezuela nshya.


Kinyarwanda
English
Swahili









