Mji wa Uvira, kitovu muhimu kilichoko magharibi mwa Ziwa Tanganyika, unaendelea kukumbwa na hali ya wasiwasi mkubwa.

Kwa siku kadhaa sasa, mvutano umeongezeka. Usiku wa tarehe 29 Oktoba 2025, milio ya risasi na mabomu ilisikika majira ya saa 3:10 usiku katika kata ya Mulongwe na mtaa wa Kasenga, eneo lenye watu wengi, ikiashiria machafuko mapya yanayotikisa sehemu ya mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC).

Wakazi wa Uvira walijifungia majumbani mwao, wakitazama kwa hofu kupitia madirisha mianga ya silaha nzito. Usiku huo, hofu ilitawala badala ya utulivu.

Uvira si mji wa kawaida. Ni mlango wa mipaka kati ya jimbo la Kivu Kusini na Burundi, eneo lenye umuhimu wa kijeshi, kisiasa na kiuchumi kwa nchi zote mbili zinazoshiriki Ziwa Tanganyika. Leo, mji huu unajikuta katikati ya mtanziko hatari unaohusisha mapigano kati ya wanamgambo wanaoitwa Wazalendo na Jeshi la FARDC, huku jeshi la Burundi likiongeza uwepo wake eneo hilo. Hali hii imezua hofu ya machafuko ya kikanda ambayo kila mtu anaogopa kutamka, lakini kila mmoja anayahisi yakikaribia.

Serikali ya Gitega, ikitambua udhaifu wake wa ndani, inaonekana kuogopa kuenea kwa vurugu kutoka Congo  vurugu ambazo, kwa njia moja au nyingine, inachangia kuziendeleza. Chini ya kivuli cha operesheni za pamoja dhidi ya waasi, jeshi la Burundi limegeuza bonde la Ruzizi na vilima vya Uvira kuwa eneo lake la ushawishi, likisambaza askari wake kwa msaada wa baadhi ya viongozi wa ndani.

Lakini mpaka kati ya ushirikiano wa kiusalama na kuingilia mambo ya ndani unazidi kufutika kila siku. Uvira imekuwa uwanja wa majaribio ambapo muungano unaundwa na kuvunjwa kwa kasi, huku silaha zikizungumza zaidi kuliko taasisi za serikali.

Wakati huo huo, ongezeko la nguvu kwa vikundi vya Wazalendo  vilivyoundwa kama vikosi vya kujilinda lakini sasa vimegeuka kuwa vijeshi vya kujitegemea  linaonyesha udhaifu wa dola ambayo imekosa uwezo wa kulinda mipaka yake. Mapigano yao na FARDC hayako tena katika kiwango cha mapigano madogo; ni dalili ya kuporomoka kwa mamlaka ya serikali kuu katika eneo ambalo bendera nyingi zinapeperushwa kulingana na uaminifu na maslahi ya wenyeji.

Serikali ya Kinshasa inaonekana kutazama kwa mbali, ikibaki kati ya kukanusha ukweli na kukosa uwezo wa kuchukua hatua. Kauli zake rasmi hazifichi ukweli kwamba udhibiti wa serikali umedhoofika. Uvira, kwa hivyo, si tukio dogo la kiusalama, bali ni kioo cha mgogoro wa kitaifa unaoitikisa Congo  taifa lililogawanyika ambapo kila mpaka unakuwa eneo la majaribio ya nguvu za kigeni na maslahi ya kisiasa.

Iwapo hatua madhubuti hazitachukuliwa, Uvira inaweza kuwasha moto wa mapigano katika Kivu Kusini nzima, jambo litakalohatarisha zaidi usalama wa Burundi jirani. Kwa sababu pale ambapo mataifa jirani yanageuza udhaifu wa Congo kuwa njia ya upanuzi wa ushawishi wao, na majeshi ya kigeni yanazunguka bila vizuizi, basi nchi hii inakuwa eneo la majaribio ya vurugu na machafuko.

Usiku wa tarehe 29 Oktoba huenda ulikuwa ni mwanzo tu. Lakini kwa Uvira, dalili zote zinaonyesha kuwa muda wa kurekebisha mambo unayoyoma. Isipokuwa serikali kuu ichukue hatua ya haraka kurejesha utulivu na mamlaka yake, milio ya risasi kando ya Ziwa Tanganyika inaweza kuwa ni utaratibu wa kuanguka kwa dola ambayo ilidhaniwa kuwa imara, lakini sasa inayeyuka kadiri hofu inavyokita mizizi.