Wakati Tanzania ikiendesha uchaguzi wa urais wiki hii, hali ya mvutano imezidi kuongezeka kote nchini huku maandamano yakienea na vijana wengi wakilalamikia mchakato wa uchaguzi pamoja na kuondolewa kwa wagombea wa upinzani waliokuwa wakipata umaarufu mkubwa.

Jumatano, Watanzania walipiga kura, lakini siku hiyo iligubikwa na vurugu, amri ya kutotoka majumbani (curfew), na kufungwa kwa huduma za intaneti. Waandamanaji walitaka Rais Samia Suluhu Hassan ajiuzulu na kulitaka jeshi kuchukua madaraka ya nchi. Uchaguzi huu umeibua utata mkubwa, huku wananchi wengi wakilishutumu chama tawala Chama Cha Mapinduzi (CCM)  kilichodumu madarakani kwa zaidi ya miaka 64  kwa kudhibiti demokrasia na kunyamazisha sauti za upinzani.

Viongozi kadhaa mashuhuri wa upinzani walizuiwa kugombea, wengine wakakamatwa na kufungwa, huku wachache wasiojulikana sana wakiruhusiwa kushiriki. Wananchi wengi wanadai kuwa Rais Hassan alijikuta akikabiliana na wagombea “wa kivuli” pekee bila upinzani wa kweli.

Wakati wa kampeni mnamo Aprili, Tundu Lissu, mwanasiasa maarufu wa upinzani, alikamatwa na hadi sasa bado yuko gerezani akikabiliwa na mashitaka ya uhaini. Wananchi wengi walimuona kama ndiye pekee aliyekuwa na uwezo wa kumpinga Rais Hassan, ambaye utawala wake unashutumiwa kwa kukandamiza haki za binadamu na uhuru wa vyombo vya habari.

Rais Hassan alipowasili kupiga kura siku ya Jumatano, vituo vingi vilionekana vitupu. Baada ya muda, alionekana kwenye televisheni ya taifa akiwahimiza wananchi kujitokeza kupiga kura akisisitiza kuwa uchaguzi ni huru na wa haki.

Kwa mwaka mzima uliopita, wanasiasa wa upinzani, wanaharakati na waandishi wa habari waliokuwa wakikosoa serikali wameendelea kukamatwa, kutoweka au kunyanyaswa. Wiki mbili zilizopita, John H, makamu mwenyekiti wa chama cha upinzani Chadema, alikamatwa mpakani mwa Kenya na Tanzania alipokuwa akielekea kuhudhuria mazishi ya mwanasiasa wa Kenya Raila Odinga. Tukio hilo lilizua maandamano nchini Tanzania na Kenya yakitaka aachiliwe mara moja

Katika tukio jingine, afisa wa ujasusi wa Tanzania, Captain Tasha, alitoa video akilitaka jeshi kuchukua madaraka na kufanya uchunguzi wa kina kuhusu kifo cha Rais wa zamani John Pombe Magufuli. Baada ya video hiyo kusambaa, alifukuzwa jeshini na tangu hapo hajulikani alipo.

Asubuhi ya Alhamisi, maandamano yaliendelea kuenea nchi nzima huku waandamanaji wakichoma majengo na vifaa vya kampeni vya CCM. Barabara kuu kuelekea Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Dar es Salaam ilifungwa, na Ubalozi wa Marekani ukawataka raia wake kuondoka nchini mara moja. Raia wa kigeni wengi wameanza kukimbia nchi kutokana na kuongezeka kwa machafuko.

Katika jiji la Dodoma, karibu na jengo la Bunge, milio ya risasi na mabomu ya machozi ilisikika wakati polisi walipokuwa wakikabiliana na vijana waliokuwa wakijaribu kuingia bungeni. Wafanyakazi wa serikali wameagizwa kufanya kazi kutoka majumbani hadi hali itakapotengemaa. Wakati huohuo, taarifa zinaonyesha kuwa mchakato wa upigaji kura ulienda vizuri zaidi katika Zanzibar, ambako tume ya uchaguzi inatarajiwa kutangaza matokeo hivi karibuni.

Machafuko Yatikisa Uchaguzi wa Tanzania: Waandamanaji, Kukamatwa na Kufungwa kwa Intaneti