Viongozi wa upinzani nchini Kameruni wamekataa matokeo ya uchaguzi wa urais yaliyompa Rais Paul Biya muhula mwingine wa miaka saba, wakisema kuwa matokeo hayo hayaakisi matakwa ya wananchi katika taifa linalokabiliwa na mgogoro wa wanajitenga.

Baraza la Katiba la taifa hilo la Afrika ya Kati lilimtangaza Biya, mwenye umri wa miaka 92, kuwa mshindi wa uchaguzi huo wenye utata kwa zaidi ya asilimia 53 ya kura, hatua iliyochochea maandamano yenye vurugu katika miji kadhaa ya nchi inayozalisha mafuta na kakao.

Uamuzi wa mahakama hiyo, ambao ni wa mwisho na hauwezi kukatiwa rufaa, unaashiria uwezekano wa mkwamo wa kisiasa wa muda mrefu baada ya uchaguzi.

Issa Tchiroma, mpinzani mkuu wa Biya, alikuwa ametangaza ushindi mapema na akaonya kuwa hatakubali matokeo yoyote mengine. Wafuasi wake walijitokeza mitaani kwa hasira, wakipambana na polisi wa kutuliza ghasia na kuziba barabara za jiji la kibiashara la Douala kwa kutumia matairi yanayowaka na taka.

Kwa mujibu wa taarifa za upinzani, watu wasiopungua wanne waliuawa mwishoni mwa wiki na wengine wawili Jumatatu.

Wakati huo huo, kulikuwa na shamrashamra katika ngome za Biya huku mawaziri wa serikali wakifanya tafrija ya ushindi. Hata hivyo, mitaa ya Douala ambayo kwa kawaida huwa na shughuli nyingi ilibaki kimya Jumanne, huku waandamanaji wakianza kujitokeza kwa maandamano mengine.

Viongozi wengine wa upinzani walidai kuwepo kwa wizi wa kura kwa kiwango kikubwa, madai ambayo yamekataliwa na serikali.

Akere Muna, wakili mashuhuri na mgombea wa zamani wa urais, alilaani mchakato huo kama uliojaa udanganyifu na akaishutumu Mahakama ya Katiba kuwa “chombo kinachohalalisha utawala wa kidikteta.”

Muna, ambaye jina lake lilibaki kwenye karatasi za kura licha ya kujiondoa siku 11 kabla ya uchaguzi ili kuunga mkono muungano wa wapinzani, alisema uchaguzi huo uliakisi mfumo wa muda mrefu ulioundwa kudumisha utawala. Alitaja idadi isiyowezekana ya wapiga kura katika maeneo ya wanaozungumza Kiingereza  ambako kumekuwa na mzozo wa wanajitenga tangu mwaka 2017  kama ushahidi wa wizi wa kura.

“Kile tulichoshuhudia hakikuwa uchaguzi unaostahili Jamhuri,” alisema Tomaino Ndam Njoya, mgombea pekee mwanamke ambaye alimaliza katika nafasi ya tano.

“Ilikuwa ni unyakuzi wa sauti ya wananchi na maslahi yanayokataa uwazi katika mchakato wa kidemokrasia. Nakataa rasmi matokeo haya,” aliongeza kupitia taarifa yake Jumatatu jioni. Cabral Libii, aliyemaliza katika nafasi ya tatu, alitoa pongezi kwa Biya kwa ushindi wake.

Katika jiji la Douala, ambalo limekumbwa na maandamano yenye ghasia zaidi kwa kipindi cha wiki iliyopita, wakazi walijitayarisha Jumanne kwa siku nyingine ya machafuko huku wafuasi wa upinzani wakiendelea kuonyesha hasira zao kuhusu matokeo ya uchaguzi. Jean-Pascal, mkazi wa Douala, alielezea ushindi wa Biya kama “ushindi ulioporwa,” akisema wananchi wameukataa waziwazi utawala ulioshindwa kuleta maendeleo kwa zaidi ya miongo minne.

 “Wananchi hawakumchagua Paul Biya... Serikali hii imetuletea nini? Kwa miaka 43  tangu nizaliwe  serikali hii imekuwepo, na haijafanya lolote. Hakuna chochote kabisa,” alisema.

Rais wa Cameroun, Paul Biya, wakati wa hotuba yake baada ya kutangazwa mshindi wa uchaguzi wa urais uliokumbwa na utata, Oktoba 2025.