Raia mmoja wa Tanzania anayeishi jijini Dar es Salaam ameelezea kwa uchungu masaibu yaliyoupata familia yake wakati wa maandamano yaliyotikisa nchi hiyo katika kipindi cha uchaguzi uliofanyika wiki iliyopita. Kwa sababu za kiusalama, jina lake limehifadhiwa. Asema familia yake inaomboleza baada ya ndugu zake wawili kupigwa risasi wakiwa nyumbani. “Walijeruhiwa vibaya na sasa wanalazwa katika Hospitali ya Taifa ya Muhimbili,” alisema.

Anaongeza kuwa ndugu yao mwingine, aliyekuwa safarini kwa pikipiki kuelekea Arusha, naye alishambuliwa na kufariki dunia kutokana na majeraha aliyopata. Mwingine kutoka familia hiyo hiyo, aliyeishi eneo la Mabibo jijini Dar es Salaam, alitoka nyumbani kwenda kununua chakula, lakini hakurudi tena. “Alipigwa risasi na kufa papo hapo. Hadi sasa hatujajua alipo, kwani mwili wake uliondolewa na gari la serikali,” alisema.

Raia huyo pia ameeleza kuwa alishuhudia watu wengine wengi wakiuawa na vyombo vya usalama. “Niliona vifo katika eneo la Mikwajuni. Watu wapatao kumi waliuawa. Nilirekodi video, ilikuwa majira ya saa kumi jioni. Hakukuwa na maandamano; polisi walikuwa wanapiga risasi kiholela. Tuliona kwa macho yetu kuwa walikuwa polisi,” alisisitiza.

Amesema hofu bado imetanda kutokana na hofu ya polisi, ambao wamekuwa wakikataza watu kutoa taarifa hata kwa ndugu waliolazwa hospitalini. “Wanaruhusu mtu mmoja tu wa familia kuingia hospitalini, na hata huyo anazuiwa kutumia simu. Maafisa wa usalama wanamwamuru kumuangalia mgonjwa wake kisha kuondoka bila kuzungumza na mtu yeyote,” alisema.

Uchunguzi unaendelea

Mpaka sasa, mamlaka za polisi bado hazijatoa kauli rasmi kuhusu madai haya, ingawa juhudi za vyombo vya habari kuwasiliana nao zinaendelea.

Kabla ya uchaguzi, msemaji wa polisi alikuwa amewaonya waandaaji wa maandamano kwamba yeyote atakayekiuka amri ya tarehe 29 Oktoba angekumbana na mkono wa sheria.

Uchaguzi huo wa tarehe 29 Oktoba ulighubikwa na vurugu, huku wafuasi wa vyama vya upinzani wakijitokeza barabarani kupinga matokeo, na polisi wakitumia nguvu kupita kiasi. Mashirika ya kutetea haki za binadamu kama   Human Rights Watch (HRW)   yamesema polisi walitumia risasi na nguvu kupita mipaka. HRW ilinukuu mashuhuda waliodai kwamba hata watu wasiokuwa sehemu ya maandamano waliuawa, akiwemo jirani mmoja aliyepigwa risasi nje ya nyumba yake mnamo Oktoba 30 na mtu aliyevaa kiraia.

Mashirika hayo yanasema familia nyingi kote nchini bado zinawatafuta wapendwa wao waliopotea, huku zingine zikizika ndugu waliouawa katika vurugu hizo zilizodumu kwa siku tatu.

HRW pia imesema polisi walituma ujumbe wa tahadhari ukikataza wananchi kusambaza picha au video za vurugu, wakitishia kuwakamata watakaokiuka.

Wadau wa haki za binadamu na wanasiasa wa upinzani wanasema idadi ya waliouawa inaweza kufikia mamia, ingawa takwimu hizo hazijathibitishwa na vyombo huru.

Internet yafungwa, maombolezo ya wiki moja 

Wakati vurugu hizo zikiendelea, serikali ilifunga huduma ya intaneti kwa siku kadhaa, hatua iliyozuia upatikanaji wa habari huru. Intaneti ilirejeshwa saa chache baada ya Rais   Samia Suluhu Hassan   kuapishwa kwa muhula wake wa pili.

Chama cha upinzani   CHADEMA (Chama cha Demokrasia na Maendeleo)   kimetangaza maombolezo ya kitaifa ya siku saba kuanzia Jumatano, Novemba 5, kwa heshima ya wale waliopoteza maisha katika maandamano hayo.

Mkuu wa Idara ya Habari na Mafunzo ya Maadili wa CHADEMA,   Brenda Rupia  , alisema kupitia ukurasa wake wa Instagram: “Tumechukua hatua hii kuonyesha heshima na majonzi kwa wale waliouawa, kujeruhiwa au kupotea katika maandamano ya uchaguzi wa Oktoba 29.”

Alibainisha kuwa bendera zote za CHADEMA zitawekwa nusu mlingoti kuanzia saa kumi na mbili asubuhi hadi saa kumi na mbili jioni kwa kipindi cha wiki moja.

Serikali ya Rais Samia bado haijatoa idadi kamili ya watu waliopoteza maisha katika maandamano hayo. Wafanyakazi wa baadhi ya balozi za kigeni nchini humo wamedai kwamba waliouawa wanaweza kufikia watu 500, ingawa CHADEMA inasema idadi hiyo huenda ni kubwa zaidi.

Kiongozi wa CHADEMA,   Tundu Lissu  , bado yuko kizuizini tangu Aprili mwaka huu kwa tuhuma za uhaini. Kabla ya kukamatwa, aliwataka wafuasi wake kususia uchaguzi wa Oktoba 29 hadi sheria za uchaguzi zibadilishwe.

Katika hotuba yake ya kuapishwa, Rais Samia aliwaonya wale aliowaita “wachochezi wa vurugu,” akisema baadhi ya waliokamatwa ni raia wa kigeni, ingawa hakutaja nchi wanakotoka.